Triger kayışı, en çok ertelenen bakım işlerinden biridir. Sebebi basit: kayış dışarıdan görünmez ve kopana kadar çoğu zaman hiçbir şey belli etmez. Araç dün nasıl gidiyorsa bugün de öyle gider. Sonra bir gün yolda motor susar.
Değişim zamanı nasıl belirlenir?
Her üretici kendi motoru için bir kilometre ve bir yaş sınırı verir. Hangisi önce dolarsa kayış o zaman değişir. Kilometre sınırı genelde 60.000 ile 120.000 km arasındadır; bazı motorlarda daha uzundur. Yaş sınırı da çoğu zaman birkaç yıl olarak verilir. Bu sayılar sadece fikir vermek içindir; kesin aralık aracınızın bakım kitapçığında yazar.
Kilometre kadar yaş da önemlidir. Kayış kauçuktur. Garajda bekleyen, yılda birkaç bin kilometre giden bir araçta kayış kilometreyi doldurmadan sertleşir ve çatlar.
Bazı durumlar bu aralığı kısaltabilir:
- Çok tozlu yolda, sürekli kısa mesafede ya da ağır yükle kullanım
- Kayışa motor yağı ya da antifriz bulaşması; bu genelde bir keçe ya da devirdaim kaçağından olur
- Motorun sık sık aşırı ısınması
Kayış belirti verir mi?
Çoğu zaman vermez. Bazen motorun ön tarafından ıslık ya da cıvıltıya benzer bir ses gelir; bu genelde gergi veya rulmanın yorulduğunu gösterir. Kayış kapağının çevresinde yağ izi ya da devirdaim pompasından antifriz sızıntısı da uyarı olabilir.
Ama bu işaretleri beklemek doğru değildir. Kayış hiçbir ses çıkarmadan da kopabilir. Takvim ve kilometre sayacı bu iş için en sağlam ölçüdür.
Kayış mı, zincir mi?
Her motorda kayış yoktur. Bazı motorlarda triger zinciri kullanılır. Aradaki farkı kısaca şöyle özetleyebiliriz:
| Özellik | Triger kayışı | Triger zinciri |
|---|---|---|
| Malzeme | Kauçuk, içi takviyeli | Metal |
| Değişim | Üreticinin verdiği kilometre ya da yaşta | Çoğu zaman belirli bir aralığı yoktur, uzarsa değişir |
| İlk belirti | Çoğu zaman belirti vermez | Soğuk çalıştırmada şıkırtı, zamanlama arıza kodu |
| Neye hassas | Yaşa, yağ ve antifriz bulaşmasına | Yağ kalitesine ve yağ değişim aralığına |
Aracınızda hangisinin olduğunu bilmiyorsanız modelini ve motorunu söyleyin, söyleyelim.
Koparsa ne olur?
Birçok motorda supaplar ile pistonlar aynı boşluğu farklı zamanlarda kullanır. Triger bu zamanlamayı tutar. Kayış koptuğunda eksantrik mili durur ama krank mili bir süre daha döner; pistonlar açık kalan supaplara çarpar. Ardından gelen iş eğrilmiş supaplar, bazen hasar görmüş pistonlar ve silindir kapağının sökülmesidir. Bu da zamanında yapılan bir triger değişiminin birkaç katına mal olur.
Kayış koptuğunda motor bir anda susar ve marşa basınca normalden farklı, boşta dönüyormuş gibi bir ses gelir. Bu durumda marşa basmaya devam etmeyin, aracı çektirin.
Neden set halinde değişir?
Kayışla birlikte gergi ve avare rulmanları da aynı süre çalışmıştır. Bunlardan biri dağılırsa yeni kayışı da götürür. Devirdaim pompası çoğu motorda triger kayışıyla döner ve kayış sökülmeden ona ulaşılamaz. Bu yüzden kayış, gergi, rulmanlar ve çoğu araçta devirdaim birlikte değişir. Aynı işçiliği iki kez ödememek için de en mantıklı yol budur.
İkinci el araç alırken
Triger geçmişi bilinmeyen bir aracı, triger yapılmamış kabul edin. Satıcıya şunları sorun:
- Triger en son kaç kilometrede ve hangi tarihte değişti?
- Faturası ya da servis kaydı var mı?
- Set halinde mi değişti, devirdaim de değişti mi?
Belge yoksa, aracı aldıktan sonra ilk iş olarak trigeri değiştirmek, ileride çıkabilecek büyük bir masrafa karşı alınabilecek en ucuz önlemdir. Değişimden sonra tarihi ve kilometreyi bir yere not edin, bir sonrakinin ne zaman olacağını bilin. Faturada değişen parçaların yazmasını isteyin; aracı ileride satarken bu belge alıcı için de önemlidir.
Triger değişimini nasıl yaptığımızı triger değişimi sayfasında adım adım anlattık; diğer bakım kalemleri için periyodik bakım sayfasına bakabilirsiniz. Aracınızın triger zamanını öğrenmek için plakayı ve kilometreyi WhatsApp üzerinden gönderebilir ya da 0545 386 32 78 numarasından arayabilirsiniz.
Dükkânda
Bu konuda aracınıza bakmamızı isterseniz: Triger Kayışı ve Triger Seti Değişimi. Telefon: 0545 386 32 78